poniedziałek, 19 października, 2020
Więcej

    Moje dziecko nie mówi – kiedy do logopedy?

    Wiek, w którym dziecko zaczyna się komunikować i używać języka jest różny dla każdego malucha, tak jak nauka chodzenia. Jednak istnieją pewne widełki czasowe, w których powinniśmy obserwować poszczególne etapy rozwoju mowy dziecka. Jakie to okresy? Co zrobić, kiedy mamy wątpliwości czy u dziecka nie występuje opóźnienie mowy i na jakie sygnały zwrócić uwagę? Kiedy iść z dzieckiem do logopedy? W tym artykule spróbujemy uporządkować dostępne informacje.

    Kiedy dziecko powinno zacząć mówić?

    Tak, jak wspomnieliśmy na początku, jest to bardzo indywidualna kwestia. Nie porównuj swojego dziecka do innych malców, tylko bacznie obserwuj czy pojawiają się u niego kolejne etapy i czy prawidłowo rozwija się umiejętność komunikacji. Kiedy koleżanka opublikuje na Instagramie relację, jak jej 10 miesięczna córeczka mówi „daj”, „lala” czy „mama” to nie patrz z trwogą na swoją pociechę, nie myśl „O Boże, a moje dziecko nie mówi!/w tym samy wieku a tylko ‘babababa’”. Pogratuluj młodej mamie, na pewno jest dumna z córki i uściskaj swojego malucha! Dzieci często zaczynają powtarzać właściwe słowa oraz łączyć je w pary po drugim roku życia. Które sygnały są zatem niepokojące? Jak wcześnie interweniować? Kiedy dziecko powinno zacząć mówić? 

    dziecko nie mówi

    Łatwiej będzie obserwować dziecko mając podstawową wiedzę, na temat rozwoju mowy. poznaj etapy rozwoju mowy dziecka:

    1. Okres melodii (od urodzenia do 12 miesięcy)
    2. Okres wyrazu (od około roku do dwóch lat)
    3. Okres zdania (od drugiego do trzeciego roku życia)
    4. Okres swoistej mowy dziecięcej (od trzeciego do około siódmego roku życia)

    Powyższe okresy czasowe są oczywiście płynne, u jednego dziecka okres wyrazu rozpocznie się w 10 miesiącu życia, a u innego w 18 itd.). Do trzeciego miesiąca życia dziecko głównie płacze, krzyczy, piszczy, gimnastykuje język i buźkę ziewając, wystawiając język. Po pierwszy kwartale przychodzi czas na tzw. głużenie/gruchanie. Są to dźwięki wydawane nieświadomie przez dziecko, jak np. aaaarrrrr, uuuu. W okolicach 6 miesiąca dziecko rozpoczyna gaworzenie, naśladując zasłyszane dźwięki i zlepiając je w ciągi sylab jak np. babababa, dadadada itp. Okres wyrazu następuje po ok 12 miesiącu życia dziecka, ale czasami troszkę wcześniej lub później. Wtedy możemy po raz pierwszy usłyszeć upragnione i świadome: „mamo”. Do drugiego roku życia jest czas także na wyrazy dźwiękonaśladowcze, jak „hau,miau, muu, szuu”. Potem stopniowo następuje łączenie wyrazów w pary, międzyczasie własne słowotwórstwo dziecka oraz w końcu budowanie zdań.  

    Jest to podstawowy, ogólny podział rozwoju mowy dziecka według wieku, który może pomóc nam określić, czy nasza pociecha rozwija się prawidłowo. Kolejnym krokiem jest zwrócenie uwagi na komunikację. 

    Rozumienie z reguły wyprzedza mowę werbalną, a naśladowanie ruchów i dążenie do porozumienia jest jednym z najważniejszych sygnałów, że dziecko rozumie komunikaty oraz potrafi niewerbalnie przekazać własne, proste potrzeby. Najczęściej jest to pokazywanie palcem (pojawia się ok. 9 miesiąca życia), na konkretny przedmiot lub na siebie. Na przykład pokazywanie pieluszki (mam mokro) lub kubka (chcę pić) itp. Mowa, której tak bardzo nie możemy się doczekać u maluszków jako młodzi rodzice, obejmuje artykulację, czyli sposób, w jaki tworzymy dźwięki i słowa. Natomiast służy do komunikowania potrzeb i uczuć, które można także wyrazić nie werbalnie.  Problemy z komunikacją i językiem są różne, ale często się pokrywają. 

    Oto kilka rzeczy, na które należy zwrócić uwagę:

    • Dziecko do 12 miesiąca życia: nie gaworzy, nie wydaje świadomych dźwięków komunikacyjnych, nie reaguje na pytania. Mając około roku, nie używa gestów, takich jak wskazywanie lub machanie na pożegnanie.
    • Dziecko do 18 miesiąca używa tylko ograniczonych gestów nie wokalizuje przy tym, a w wieku 18-20 miesięcy ma problemy z naśladowaniem dźwięków oraz ze  zrozumieniem prostych poleceń (pomachaj babci, daj rączkę, postaw kubek, popatrz na lalę)
    • Mając dwa latka i więcej naśladuje mowę w ograniczonym zakresie, nie tworzy słów ani fraz lub używa ograniczonych słów tylko do wyrażania konkretnych potrzeb (siu – toaleta, am – jeść, da – daj). Nie reaguje na komunikaty lub ich nie rozumie, ma nietypowy ton głosu (nosowy, chrapliwy).
    • dodatkowo może występować: seplenienie, „wypadanie” języka z buzi podczas mówienia, ślinienie podczas mówienia, brak kontaktu wzrokowego, brak rozumienia prostych komunikatów, reagowania na bodźce dźwiękowe

    Moje dziecko nie mówi – kiedy wybrać się na konsultację do logopedy?

    Najprostsza odpowiedź na to pytanie brzmi: umów się na wizytę, kiedy tylko pojawią się w twojej głowie wątpliwości. Jeżeli jesteś w błędzie to wspaniale! Wyjdziesz z gabinetu uśmiechnięta i będziesz spać spokojnie. Lepiej jednak wiedzieć najgorszą prawdę niż żyć w zaprzeczeniu i niepewnych nadziejach, że wszystko przyjdzie z czasem. To bardzo ważne, ponieważ wcześniejsze rozpoznanie wad wymowy lub opóźnień rozwoju mowy umożliwia wczesną interwencję i jej spektakularne rezultaty.  

    Polecamy
    Warto przeczytać

    Pomysły na ciekawy spacer z maluchem

    Nie zawsze łatwo jest zapewnić rozrywkę małym dzieciom na spacerze. Codzienne wyprawy do tego samego parku czy placu zabaw, w końcu mogą...

    Zabawy z dzieckiem wieku od 3 do 6 miesięcy

    Niemowlę w wieku od 3 do 6 miesiąca życia pokazuje kolejny skok rozwojowy. Macie już swój rytm posiłków i spania, a...

    Gaworzenie i pierwsze słowa – kiedy następują poszczególne etapy rozwoju mowy dziecka?

    Rozwój języka u dzieci jest ważnym wskaźnikiem prawidłowego rozwoju dziecka. Rodzice czekają na pierwszy świadomy uśmiech oraz słowo swojego maleństwa. Kiedy następują poszczególne etapy rozwoju mowy dziecka?

    Hemoroidy w ciąży – charakterystyka, przyczyny, leczenie

    Okres ciąży to czas wielkich zmian w organizmie kobiety. Reorganizacja gospodarki hormonalnej w połączeniu ze zmianami fizycznymi ciała, niosą za sobą pewne...